ସଚେତନ ସମାଜର ପଥ: ଶିକ୍ଷାରୁ ସାହିତ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ

ସଚେତନ ସମାଜର ପଥ: ଶିକ୍ଷାରୁ ସାହିତ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ

ସମାଜର ଉନ୍ନତି କେବଳ ରାସ୍ତା, ସେତୁ କିମ୍ବା ଭବନ ନିର୍ମାଣରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ, ଏହା ମଣିଷର ଚିନ୍ତାଧାରା, ସଚେତନତା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ବିକାଶ ସହିତ ଜଡ଼ିତ।

ସମ୍ପାଦକୀୟ, ଶିକ୍ଷା, ଗ୍ରାମ ଉନ୍ନୟନ, ଆଇନ ଜାଣିବା, ଯୁବ ମଞ୍ଚ, ମାଲକାନଗିରିର କଥା ଓ ସାହିତ୍ୟ ସପ୍ତାହ, ପୃଥକ୍ ଲାଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ଏକାଅପର ସହିତ ଗଭୀର ଭାବରେ ସଂଯୁକ୍ତ। ଏହି ସମସ୍ତ ବିଷୟକୁ ଏକ ସୂତ୍ରରେ ଗାଁଥିଲେ ଗଢ଼ିଉଠେ ଏକ ସଚେତନ, ସମାନତାମୂଳକ ଓ ଉନ୍ନତ ସମାଜର ଚିତ୍ର।

ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ଉନ୍ନତିର ପ୍ରଥମ ଦ୍ୱାର। ଯେଉଁ ଘରେ ଶିକ୍ଷାର ଆଲୋକ ପହଞ୍ଚେ, ସେଠାରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଓ ଅଜ୍ଞତା ଧୀରେ ଧୀରେ ଦୂର ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଶିକ୍ଷାର ସତ୍ୟ ଅର୍ଥ କେବଳ ପରୀକ୍ଷାରେ ଭଲ ନମ୍ବର ନୁହେଁ, ଏହା ଜଣେ ମଣିଷକୁ ଯୁକ୍ତିବାଦୀ, ସହାନୁଭୂତିଶୀଳ ଓ ଦାୟିତ୍ୱବାନ କରେ। ଶିକ୍ଷିତ ନାଗରିକ ହିଁ ଗ୍ରାମ ଉନ୍ନୟନରେ ସକ୍ରିୟ ଭାଗ ନେଇପାରେ।

ଗ୍ରାମ ଉନ୍ନୟନ ଛଡ଼ା ରାଜ୍ୟର ଉନ୍ନତି ଅସମ୍ଭବ। ରାସ୍ତା, ପାଣି, ବିଦ୍ୟୁତ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ରୋଜଗାର ଭଳି ମୌଳିକ ସୁବିଧା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାମରେ ପହଞ୍ଚିବା ଦରକାର, କିନ୍ତୁ ଉନ୍ନୟନ ସେତେବେଳେ ଟିକେଇ ରହେ ଯେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ନିଜେ ତାହାର ଭାଗୀଦାର ହୁଅନ୍ତି। ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରାମସଭା, ସ୍ୱଚ୍ଛ ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ଜନସହଭାଗୀତା ଉନ୍ନୟନକୁ ଗତି ଦେଇଥାଏ।

ଏଠିରେ ଆଇନ ଜାଣିବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ବଢ଼ିଯାଏ। ନିଜ ଅଧିକାର ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଷୟରେ ସଚେତନ ନାଗରିକ ଅନ୍ୟାୟ ବିରୋଧରେ ଠିଆ ହୋଇପାରେ ଓ ସରକାରୀ ସେବାର ଲାଭ ନେଇପାରେ। ଆଇନ ଜ୍ଞାନ ଗ୍ରାମର ଦୁର୍ବଳ ଲୋକଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ମଜବୁତ କରେ।

ସମାଜ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆଗରେ ରହନ୍ତି ଯୁବମାନେ। ଯୁବ ମଞ୍ଚ କେବଳ ଆଲୋଚନାର ସ୍ଥାନ ନୁହେଁ, ଏହା ନୂଆ ଚିନ୍ତା, ନବାଚାର ଓ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱର ମଞ୍ଚ। ଯୁବପିଢ଼ି ଯଦି ଶିକ୍ଷା, ଦକ୍ଷତା ଓ ସେବାଭାବ ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ତେବେ ଗ୍ରାମ ଓ ସହର ଉଭୟର ଚିତ୍ର ବଦଳିପାରେ। ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ ଯୁଗରେ ଯୁବମାନେ ସତ୍ୟ ସୂଚନା, ସକାରାତ୍ମକ ଚିନ୍ତା ଓ ସାମାଜିକ ସଚେତନତା ପ୍ରସାର କରିବାର ବଡ଼ ଶକ୍ତି।

ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ ମାଲକାନଗିରିର କଥା ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ। ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ପଛୁଆ ଭାବେ ପରିଚିତ ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଆଜି ସମ୍ଭାବନାର ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଲେଖୁଛି। ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ, ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି, କୃଷି ଓ ଯୁବଶକ୍ତିକୁ ସଠିକ ଦିଗ ଦିଆଗଲେ ମାଲକାନଗିରି ଓଡ଼ିଶାର ଉନ୍ନତି ମାନଚିତ୍ରରେ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଉଦାହରଣ ହୋଇପାରେ। ସମସ୍ୟା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସମାଧାନର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

କେବଳ ଭୌତିକ ଉନ୍ନୟନ ମଣିଷକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରେନାହିଁ। ମଣିଷର ମନକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରେ ସାହିତ୍ୟ। କବିତା, ଗଳ୍ପ, ନିବନ୍ଧ ଓ ଲୋକସାହିତ୍ୟ ଆମକୁ ନିଜ ମାଟି, ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତି ସହିତ ଯୋଡ଼ି ରଖେ। ପୁସ୍ତକ ପଢ଼ୁଥିବା ସମାଜ ଚିନ୍ତା କରେ, ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ସମାଜ ହିଁ ଉନ୍ନତିର ସଠିକ ପଥ ବାଛିପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ସାହିତ୍ୟ ସପ୍ତାହ କେବଳ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନୁହେଁ, ଏହା ସମାଜର ମାନସିକ ଉନ୍ନୟନର ଅଭିଯାନ।

ଏହି ସମସ୍ତ ବିଷୟ ଆମକୁ ଗୋଟିଏ ସ୍ପଷ୍ଟ ସନ୍ଦେଶ ଦେଉଛି ଶିକ୍ଷିତ ନାଗରିକ, ଉନ୍ନତ ଗ୍ରାମ, ଆଇନ ସଚେତନ ସମାଜ, ଦାୟିତ୍ୱବାନ ଯୁବଶକ୍ତି, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ ମାଲକାନଗିରି ଓ ସଜୀବ ସାହିତ୍ୟ ମିଶି ହିଁ ଉନ୍ନତ ଓଡ଼ିଶାର ଭିତ୍ତି ଗଢ଼େ।

ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ କେବଳ ପାଠକ ହୋଇ ନ ରହି, ପରିବର୍ତ୍ତନର ସହଭାଗୀ ହେବା। ନିଜ ଘରରୁ ଶିକ୍ଷା, ନିଜ ଗ୍ରାମରୁ ଉନ୍ନୟନ, ନିଜ ବ୍ୟବହାରରୁ ଆଇନ ପାଳନ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଯୁବଶକ୍ତି, ନିଜ ମାଟିରୁ ଗର୍ବ ଓ ନିଜ ଭାଷାରୁ ସାହିତ୍ୟକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା। ସଚେତନ ସମାଜର ଆରମ୍ଭ ଆମ ନିଜ ଠାରୁ ହୁଏ।

©️ ସଦାଶିବ ନାୟକ